huơngxưa1- bình thơ, văn , nhạc, họa...

 Tác giả: Thầy Nguyễn Văn Thái   Quan niệm về quan hệ vợ chồng của những người đàn bà thuộc gia đình giàu có, quý tộc, hay quan trường trong thời nhà Nguyễn (1802-1945) lệ thuộc nặng nề vào sự giáo huấn của Khổng giáo Tống Nho, nghĩa là người đàn bà trong gia đình đóng một vai trò gần như nô thuộc người đàn ông. Giá trị của người đàn bà thật quá nhỏ bé: “Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô.” [Một trai coi như có, mười gái coi như chẳng có gì]. Đàn ông thì có quyền “năm thê, bảy thiếp” còn người vợ thì phải “chính chuyên một chồng” và hầu như chỉ là kết quả của một sự đổi chác tính bằng tiền của. Do đó, người vợ thường phải làm việc vất vả cho gia đình chồng để trả lại cái giá đổi chác vật chất ấy. Hơn nữa, mối quan hệ vợ chồng trong bối cảnh của những gia đình thượng lưu, giàu có, hay quan quyền thường mang rõ nét cảnh “chồng chúa, vợ tôi” nặng bản chất hệ đẳng và uy quyền hơn là tình yêu. Ngược lại, người đàn bà ở vùng thôn quê có một quan niệm rất phóng khoáng ...

 Tác giả: Thầy Nguyễn Văn Thái     Bài I Bài này tập trung vào việc phân tích bản chất của người đàn bà dân dã Việt Nam qua những nhận xét về quan hệ lứa đôi như được phản ánh trong ca dao, tục ngữ. Một cách tổng quát dân số vùng thôn quê Việt Nam trước 1975 chiếm khoảng 85% đến 90% tổng số dân số toàn quốc. Hiện nay dân số vùng thôn quê chiếm khoảng 61%. Do đó, phong tục, tập quán của người dân nông thôn xét theo nhiều khía cạnh phải được công nhận như là một phần quan trọng của văn hoá Việt Nam. Mặc dù thế, khi nói đến văn hoá Việt Nam, người ta chỉ thường nghĩ đến những kỉ cương truyền đạt từ tầng lớp trí thức Nho giáo như tam cương, ngũ thường dành cho nam giới; và tam tòng, tứ đức dành cho nữ giới.   Tam cương gồm có (1) quân thần cương, (2) phụ tử cương, và (3) phu phụ (thê) cương. Vua phải yêu thương dân, thần dân phải tuân phục vua. Cha phải yêu thương con cái và con cái phải có hiếu và tuân phục cha. Chồng phải yêu thương, đùm bọc vợ và vợ phả...

 Tác giả: Bạch Xuân Phẻ     Xuân Thi là một nghệ sĩ đa năng, Cô viết văn, làm thơ và vẽ tranh nên viết lời giới thiệu cho tuyển tập Thơ Văn Xuân Thi không dễ. Anh chị em văn nghệ sĩ như Tuyết Đào (Hương Xưa), Ngô Tín, Nguyễn Đức Diêu, Phạm Trường Lưu, Nguyễn Hoàng Lãng-Du và cả chúng tôi đều mong muốn có một tuyển tập đầu tay . Xuân Thi không chỉ là nhà thơ hoặc người viết truyện mà còn là một hoạ sỹ. Về hình thức, thơ của Cô thì đơn thuần, mộc mạc nhưng nội dung lại sâu lắng. Trên trang mạng Hương Xưa (www.huongxua.org) và Làng Huệ (www.langhue.org), các tác-phẩm của cô được nhiều người đọc và ưa thích. Đa phần thơ Xuân Thi là song ngữ Anh Việt, qua thơ Cô đã diễn tả được những kỷ niệm, hoài bảo, kinh nghiệm sống, những tư tưởng Phật giáo và nhất là tình nghĩa đậm đà của người con đến với đấng sanh thành dưỡng dục, nhất là người Mẹ của mình.

  Tác giả: Bé Thiên Ý (15 tuổi)     “Vượt qua bi kịch của chiến tranh, Nguyễn Quang Sáng đã cất cao bài ca thiêng liêng về tình phụ tử” trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà’. Chiến tranh đi qua dù đã lâu song những đau thương, mất mát mà nó để lại vẫn luôn đọng lại như một vết sẹo trong tâm hồn mỗi người. Chiến tranh bi kịch và đau thương là thế, nhưng trong truyện ngắn Chiếc lược ngà, ta lại thấy ngời sáng vẻ đẹp của tình phụ tử thiêng liêng, cao cả mà cũng rất đỗi bình dị mà bé Thu dành cho ông Sáu. Dẫu chiến tranh đã cướp đi của bé Thu cha mình, nhưng nó lại để lại cho ta một bức tranh ấm áp rực rỡ về tình cha con vô cùng cao đẹp. Nguyễn Quang Sáng đã xây dựng một tình huống truyện vô cùng éo le, oan trái trong thời chiến tranh ác liệt. Đứa con gái nhỏ vừa sinh ra chưa đầy một tuổi, cha cô bé đã phải cầm súng ra chiến trường đánh giặc. Suốt tám năm trời ròng rã, hai cha con bị chia cắt trong làn bom của chiến tranh. Con nhỏ thì lớn lên nơi quê nhà trong sự t...

  Tác giả: Lê Công Dzũng   Tôi phải dành hai tuần lễ để nghe đi nghe lại những ca khúc của anh, đồng thời tôi cũng phải in những ca khúc đó ra để đối chiếu với lời ca sĩ hát. Bởi lẽ hình như là đa số những ca khúc của anh đều do những ca sĩ có giọng miền bắc với nhiều âm hưởng của “ quan họ Bắc Ninh ” và “ dân ca Nghệ Tĩnh ” nên đôi lúc tôi không nghe rõ lời của những bản nhạc. Điều cảm nhận đầu tiên của tôi là những ca khúc của anh đều chất chứa những tình tự quê hương, một tình yêu quê hương nhẹ nhàng nhưng rất sâu lắng. Từ bài “ Giọng Huế ” phổ thơ của Tô Kiều Ngân và bài “ Cô Giáo Sông Hương ” phổ thơ của Nguyễn Thái Dương nói về xứ Huế, đến hai bài “Bên Dòng Sông Quê” và bài “ Sóng Sánh Quy Nhơn ”  phổ thơ của Nguyễn Thái Dương nói về Quy Nhơn và Bình Định là vùng quê anh đã sinh ra và lớn lên cũng như nơi anh đã theo học những tháng ngày ở Trung Học. Ngoài ra còn có hai bài “ Gái Liêu Trai ” thơ của Đoàn Đại Đinh và “ Bay Về Phía Vô Cùng ” thơ của Việt Tran...

 Tác giả: Trần Yên Hòa     ANAHEIM, California (NV) – Thái Tú Hạp xuất hiện trong làng thơ Việt Nam rất sớm, khoảng những năm 1963, 1964, 1965. *Tập thơ “Suối Nguồn Tâm Thức” của Thái Tú Hạp. (Hình: Trần Yên Hòa) Theo bản tiểu sử được viết trong tuần báo Saigon Times USA, thì anh làm thơ từ những năm 1956. Nhưng theo tôi biết tiếng, thì thơ Thái Tú Hạp xuất hiện cùng thời với Thành Tôn, Hoàng Quy, Nguyễn Nho Sa Mạc, Luân Hoán… lớp làm thơ Quảng Nam từ những năm ấy…  

Tác giả:  Thầy Hạnh Viên( 14/10/2021)     Một buổi sáng cuối thu năm 2011, đang ngồi trong quán cà-phê sách ở Đà lạt tôi nhận được mẫu tin của thầy gởi qua email, chỉ ngắn gọn mấy dòng: … Tôi đi lang thang theo đám mây trôi, phương trời vô định. Bờ sông, hốc núi, đâu cũng là chỗ vùi thây. Một chút duyên còn ràng buộc thì còn có cơ hội ngộ, đời này hoặc đời sau. Thị ngạn am vô trụ xứ. Thư được gởi đi từ chiều hôm trước, nghĩa là tối đó ông đã lang thang đâu đó ngoài bến xe, tìm một chuyến xe nào bất cứ, đi đến một nơi nào khả dĩ, không hẹn trước. Chuyến đi của ông thầy tu không chùa, không đệ tử, không cần nơi đến. Ra đi như vậy, ngoài những ẩn tình riêng chung, nhưng kỳ cùng nó là một thôi thúc, một bó buộc đã sẵn có tự bao giờ. Và trở về, cũng là một thôi thúc, bó buộc khác. Gởi lại tình yêu ngọn cỏ rừng Ta về phố thị bởi tình chung Trao đời hương nhụy phơi hồn đá Thăm thẳm mù khơi sương mấy từng.

  Tác giả: Kim Đức     Cảm nhận khi đọc bài thơ “CHỈ LÀ MƠ” trong tập thơ “NƯỚC MÁT” ” của tác giả Bạch Xuân Lộc được xuất bản năm 2012. CHỈ LÀ MƠ Giật mình thức giấc tỉnh cơn mê, Đêm vẫn là đêm gió vẫn về, Anh vẫn là anh trong hoang vắng, Ngùi ngùi, thương tiếc anh trăng xưa. Ẩn hiện em về trong giấc mơ, Cái đêm chợt rét giữa đông hè, Cơn mưa như trút như thác đổ, Mình tựa vào nhau trong mái che. Rồi dắt dìu đi trong gió mưa, Tìm chân trời mới thắm duyên thề, Tìm vùng đất mát cho đời mộng, Ai biết cho nhau những ê chề. Giật mình thức giấc tỉnh cơn mê, Đêm vẫn là đêm gió vẫn về, Anh vẫn là anh trong hoang vắng, Nhìn qua khung cửa ánh trăng khuya. Có thể nhân vật “em” trong bài thơ này là bóng hồng của một cuộc tình tuyệt đẹp trong cuộc đời tác giả mà nó vẫn thường ẩn ẩn hiện hiện trong giấc mơ của anh…

  Tác giả: Nguyễn Diễm Thùy     Lâu lắm rồi tôi mới đọc thơ không phải bằng tiếng Việt. Đọc vì tò mò, vì muốn biết nhà thơ nữ vừa đoạt giải Nobel với gia tài 12 tập thơ đã được xuất bản, cộng với vô số giải thưởng uy tín đã được trao trong nhiều năm, trước khi tên bà được xướng lên trong đêm trao giải Nobel. Những bài thơ đầu tiên tôi đọc của Louise Gluck là từ facebook của 1 người quen – 1 nhà báo nữ. Cô ấy từng là chủ nhiệm 1 tạp chí gây mưa gây gió trong giới trí thức & dân ngoại quốc lưu sống tại SG vào những năm cuối thập niên 90. Trở về với sự thú vị khi phát hiện từ những bài thơ của Louise Gluck. Với cảm nhận riêng, thơ Louise Gluck được viết bằng ngôn ngữ giản dị, tinh tế, có phần đến tối giản. Nhưng trong sự tối giản ấy là 1 bức tranh muôn màu sắc, chuyển động theo từng cái ngắt câu, từng dấu chấm, phẩy. Đọc thơ của Louise Gluck, tôi không khỏi không nghĩ ngợi nhiều về hình ảnh ẩn dụ trong những câu thơ, ngắn không thể nào ngắn hơn, cô đọng khô...

 Tác giả: Trần Thị Hiếu Thảo   Nhà Thơ Tình.Ông Hoàng Thơ Tình Xuân Diệu. Tôi thật sự ngày trước ít say mê thơ tình Xuân Diệu- (XD)  Vì có lẽ say mê cái gì đó cũng là do nhiều những nhân duyên gộp thành mà thôi. Nếu chưa đủ duyên thì khó mà cảm nhận được theo ý người khác muốn. Tôi lớn lên là yêu hai dòng thơ đó là HMT và NB. Tuy nhiên nếu tôi cố nhớ lại là sau 1975. Các quyển nhạc các anh chị thanh niên yêu thích và chép hát. Trong đó các chị, tôi thấy có ghi bài thơ Biển của XD, và ghi bài ngập ngừng thơ của Hồ Dzếnh. Có lẽ các chị tôi yêu cái lãng mạn của dòng thơ đó. Tôi vẫn ghé mắt đọc các con chữ của dòng thơ đó, nhưng tôi không để ý lắm, và không thấy nó hay. ?  Có lẽ tôi còn nhỏ quá hay sao ấy? Tôi chưa đủ cảm nhận v.v… Rồi lớn lên tôi chỉ dành trái tim cho thơ HMT và NB. Như tôi thấy nó hạp với tôi nhiều hơn… Chuyện này cũng không thể lý giải hết. Có lẽ cuộc đời và số phận hai nhà thơ kia HMT Và NB gây cho tôi cái cảm động xót xa nhiều hơn chă...

  Tác giả: Bạch Xuân Phẻ     Trước khi xuất bản, chúng tôi có duyên được đọc tác phẩm mới nhất, Triết Lý và Thi Ca, của Nguyên Siêu, tức là Hòa Thượng Thích Nguyên Siêu, một vị Thầy lớn hiện tại ở Hoa Kỳ. Thầy có nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, trước tác và dịch thuật quan trọng như: Tư Tưởng Xã Hội Trong Kinh Điển Phật Giáo Nguyên Thủy (1994), Ưu Đàm Lướt Bão (1998), Tâm Nguyên Vô Đề (2012), v.v… có thể tìm thấy ở đây: ( https://hoavouu.com/author/about/129/ht-thich-nguyen-sieu ). Nhưng có lẽ chúng tôi trân quý nhất là 3 cuốn: Tuệ Sỹ Đạo Sư, Thơ và Phương Trời Mộng, tập I (2001, 2006), Tuệ Sỹ Đạo Sư, Thơ và Phương Trời Mộng, tập II (2006, 2020) và Tuệ Sỹ Đạo Sư, Thơ và Phương Trời Mộng, tập III (2013, 2020) do Thầy biên tập. Chúng tôi còn nhớ, như là tiếng nói từ đáy lòng khi thầy Nguyên Siêu chia sẻ về Ôn Tuệ Sỹ, “Thầy đã đóng góp cho nền văn học Việt Nam những công trình khảo cứu, dịch thuật, thi văn, tư tưởng Triết học để khu vườn văn hóa Việt Nam thêm...

  Tác giả:  Nguyễn Thị Tịnh Thy   Phụ nữ viết văn, bao giờ cũng vậy, dù dịu dàng đằm thắm hay dữ dội bạo liệt, chất nữ tính vẫn len lỏi nơi ngòi bút, tạo nên trong văn của họ một thứ “mùi hương” làm say đắm hồn người. Tôi không muốn gọi những gì họ viết là văn chương của phái yếu, mà muốn gọi đó là văn chương của phái đẹp. Bởi vì, bằng tư chất trời ban, họ đã làm đẹp văn chương theo cách của riêng mình. Và, khi vốn liếng trời ban đó được kết hợp nhuần nhuyễn với tình yêu thiết tha, cái nhìn tinh tế, cảm nhận sắc sảo, nghệ thuật tuyệt vời… nhà văn nữ sẽ xác lập được một phong cách riêng có của mình. Phong cách đó vừa mang đặc điểm chung của một nửa thế giới, vừa thể hiện đặc điểm riêng về tâm hồn và bút pháp của cái “duy nhất” – mùi hương duy nhất khiến người đọc có thể nhận ra ngay tác giả. Đó là trường hợp của Elena Pucillo Truong trong tập truyện Vàng trên biển đá đen ( [1] ) . Thiên tính nữ chính là mùi hương lạ mà Elena mang đến cho văn đàn qua tác phẩm này...

 Tác giả: Trần Mộng Tú- Phạm Xuân Đài   * Thơ Trần Mộng Tú * Lời bình: Phạm Xuân Đài * Tranh thơ: Nhan Như Ngọc ( Ngọc Dung)Cuối tháng Mười Hai năm nay một người bạn gửi cho tôi một bài thơ có tên gọi “ Bài Thơ Tháng 12” của Trần Mộng Tú, được sáng tác vào tháng 12 năm 1996. Người bạn đã trình bày bài thơ một cách mỹ thuật để làm quà sinh nhật cho tác giả, và chia sẻ cho một số các bạn bè khác để cùng thưởng thức. Bài thơ bắt đầu với hai câu trong dạng một câu hỏi như một tra vấn đầy tính chất triết học Tôi ở đâu mà tôi tới đây Ngày xưa ai đứng ở nơi này Hai câu hỏi vừa rất quen mà cũng rất lạ, quen vì dạng câu hỏi này thì nhân loại đã tự đặt cho mình không biết từ thuở nào, xưa lắm rồi; nhưng vẫn lạ vì cái thắc mắc trước tôi ai đã từng đứng chỗ này, kéo một không gian rất xa xưa vào với hiện tại. Có lẽ không ai, kể cả tác giả, có thể trả lời hai câu hỏi này, vì nó lớn quá, tuy là hỏi cho chính mình nhưng cũng là cho con người hết đến rồi đi bất tận trên mặt...

  Tác giả: Nguyễn Thị Kim Lan     1. Đi vào thế giới thơ Duy Phạm, ngay từ ban đầu, và bị ám ảnh mãi là cảm giác của buồn đau, tuyệt vọng. Đến mức u ám. Trong sự tiếp nhận này, ta thấy thơ anh như luôn dẫn ta qua những con dốc; mà hai phía là hai không gian sống/chết; còn/ mất; hi vọng/ tuyệt vọng. Ở phía cuối, các bài thơ như đẩy ta vào góc chết. Và ở đó, thơ sập cửa bằng qui luật sinh diệt. Trong các năm 2018, 2019, thơ anh hiếm hoi mới có bài không nói đến cái chết, cõi khác, sự vỡ, sự lụi, sự tàn, sự lạc, sự biến… Đây là bài thơ nhỏ anh thả một sớm trên facebook, như một hơi thở của thần phai thần lụi : “ đêm qua hoa ngậm giọt sương sớm mai khởi nụ cánh thường hằng bay kìa em hoa khép cuối ngày nhụy phai phớt rụng tàn lay lắt chiều ” Khóc hoa, tủi nguyệt là thi tứ cũ, khi người ta miêu tả khoảnh khắc đối diện với ngắn ngủi , vô thường.   

  Tác giả: Lão Bà Bà      Trái đất đang nóng dần lên. Buổi sáng, người nữ ra vườn, áo xanh, trời xanh, lá xanh, khuôn mặt đẹp, mix thêm chiếc nón, cả khu vườn được tưới ánh nắng buổi sớm mai: mùa hè đã đến rồi đấy ,không hâm hấp nóng bỏng mà dung dị, dịu dàng như thơ, như ngọc. Ngắm nhìn chân dung thiếu phụ, nhà thơ Luân Hoán tức cảnh sinh tình, phóng bút: bóng người nối liền bóng cây xanh thêm một nhánh vươn tay vói trời nắng cao cúi tìm hương người hai chiều hạnh ngộ sáng ngời niềm vui Bức tranh ban mai đã hình thành lung linh qua bốn câu thơ mướt rượt, đầy thi vị ở hai từ ngữ: “vươn” & “cúi” nhánh cây vươn lên ” ” nắng ban mai cúi xuống và “cuộc hạnh ngộ hai chiều “tạo ra một không gian có sắc, có hồn. Nơi đây thi ca đã hóa thân thành hội họa, hai lãnh vực không còn biên giới nữa thơ đã thành tranh và bức tranh có hương vị đầy cảm tính như Leonardo de Vinci ( 1) : “Hội họa là thi ca được ngắm thay vì được cảm nhận, và thi ca là hội họa đ...

  Tác giả: Thầy Nguyễn Văn Thái     Người đàn bà Việt Nam trong dòng sinh mệnh của dân tộc   Tình yêu lứa đôi là một thể tính quan trọng trong đời sống con người, nhất là đối với người phụ nữ Việt Nam. Người đàn ông có thể có thái độ hời hợt về tình yêu, nhưng người đàn bà thì không. Người đàn bà không đùa giỡn với tình yêu; khía cạnh này sẽ được khai triển trong một bài khác. Bài này chỉ tập trung vào chủ điểm tình yêu — qua ca dao, tục ngữ — là một hiện tượng mà người đàn bà hết sức trân quý.  Mà vì trân quý tình yêu cho nên người đàn bà thường không yêu bừa bãi mà nhất quyết chỉ “muốn yêu” người đàn ông hội đủ những tiêu chuẩn mà người đàn bà cho là quan trọng trong liên hệ lứa đôi. Cụm từ “muốn yêu” được dùng có chủ ý, bởi vì hôn nhân, trong văn hoá Việt Nam, nhiều khi vượt khỏi tự do lựa chọn của người con gái. Vậy người ta tự hỏi người đàn bà muốn người mình yêu có những đặc tính nào? Dưới chế độ cộng sản miền Bắc với lý thuyết duy vật ...

 Tác giả: Du Tử Lê     Như đa số những người làm thơ khác, nhất là nữ giới, sợi chỉ đỏ xuyên suốt cõi-giới thi ca mang tên Phan Lan Hương, là tình yêu. Đó là những game màu xanh của tình yêu đôi lứa, bên cạnh màu xanh của tình mẹ, màu xanh của nơi chốn họ Phan được trưởng – dưỡng với ân cần thương  yêu. Nhà thơ Phan Lan Hương Tất nhiên, tôi không hề loại trừ màu xanh của thiên nhiên, nếu rừng cây, hoa, cỏ là những hình ảnh đầu tiên bạn đã nghĩ tới, khi cầm trên tay thi phẩm “Mùa thu xanh” của tiếng thơ nữ dịu dàng này.

 Tác giả: Lão Bà Bà     Vào một ngày giữa tháng ba 2018 tin nhà một nhà vật lý, vũ trụ học Stephen Hawking từ trần làm tôi bàng hoàng… Con người ấy đã ra đi rồi sao? Nếu cái chết là sự giải thoát – ông có bằng lòng với sự giải thoát đó không? Hay vẫn còn yêu quý cuộc đời này, không biết ông có được một ngày thong thả để…  quây quần bên gia đình, nhấm nháp ly champagne, thưởng thức giai điệu của Richard Wagner và ngắm nhìn những tia nắng mùa hè rực rỡ (1)  và trước khi ra đi người có đem theo nụ cười – nụ cười diễu cợt người ta thường thấy nơi ông? Tôi vốn là người yêu đời vui tính, nhưng trước cái chết của tha nhân lại bi quan, và cái bệnh “ thương vay khóc mướn ” đeo đuổi tôi đến hơn nửa tháng sau cho đến khi tôi gặp bức tranh của họa sĩ Trần Thuận. Chân dung họa sĩ Trần Thuận đang vẽ

Tác giả: Sông Song    Tôi biết Trần Thị Hiếu Thảo (TTHT ) qua trang Web Huongxua.org, vào độ đầu năm 2013. Đến 2014 nàng nhờ tôi phối hợp cùng Nghê Sĩ Hồng Vân để thực hiên cho nàng một CD thơ gồm có 17 bài (tình yêu & quê hương). Qua vài lần hội ý cùng TTHT về sự chọn giọng diễn ngâm, tôi nhận ra HT là một người có trái tim nhân hậu, trọng tình nghĩa. Khi thực hiện một CD hay DVD, tác giả thường muốn chọn những giọng ngâm chuyên nghiệp, có tên tuổi trên truyền thông đại chúng, nhưng với HT thì khác. Nàng chỉ muốn cuộc chơi tình nghĩa và tất nhiên nàng cũng hi vọng chất giọng ngâm không thể “chì câm”. Vì điều kiện mà họ chưa bộc lộ tài năng. Theo ý nàng, tôi đã tiến hành làm một CD với những nghệ sĩ ngâm thơ chuyên nghiệp và một số không chuyên. Được các bạn yêu thích và tác giả TTHT vẫn lấy đó làm niềm vui lớn… Đến hôm nay. Qua một thời gian rất lâu bị chùn lại bởi những yếu tố khách quan, 2 tập thơ DÒNG SÔNG QUÊ HƯƠNG & NÀNG THƠ TÌNH YÊU đã được mở mắt chào đời ...

  Tác giả: Minh Triết Thời gian lặng lẽ trôi. Ngày qua, tháng lại, rồi mùa thu nữa về. Thu về với nắng hanh vàng, bầu trời trong xanh, cây trái mơn man, tình yêu như lắng đọng. Thu về với từng cơn gió hiu hiu làm đong đưa các loài hoa giữa phố phường, tỏa hương thơm ngát.Thu về với giọt sương còn e ấp trên cành lá, phủ mờ cả mặt hồ vào buổi sớm mai và mây trôi bàng bạc lúc hoàng hôn. Mùa thu đã lay động các văn thi sĩ để viết lên những tác phẩm sống mãi với thời gian. Trong số ấy, tiêu biểu là cụ Nguyễn Khuyến với nhiều bài mùa thu. Ao thu lạnh lẽo nước trong veo Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo Sóng nước theo làn mây gợn tí Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo Tầng mây lơ lững trời xanh ngắt Ngõ trúc quanh co khách vắng teo Tự gối ôm cần câu chẳng đặng Cá đâu đớp động dưới chân bèo ( Thu điếu – Nguyễn Khuyến ) Mùa thu ở đâu cũng đẹp , sắc trời dịu mát, se se lạnh. Những chiếc lá vàng theo từng cơn gió rơi xào xạc khắp cả lối đi.Người lữ khách miên man về nơi chốn cũ, một thuở xa xưa, m...

  Người viết: Trần Thị Hiếu Thảo     ôi có ba thứ để mê đó là âm nhạc, hội họa, và thi ca… Đặc biệt là thi ca, tôi mê thi ca từ khi còn nhỏ. 14 – 15 tuổi, tôi đã mê đọc Lục Vân Tiên, Truyện Kiều, Truyện Phan Trần, sau đó mê thơ đọc thơ Nguyễn Bính, Hàn Mặc Tử, Xuân Diêu, Lưu trọng Lư, Thế Lữ, Đinh Hùng, và nhiều nhà thơ khác.v.v… Thế mà tôi chưa biết một nhà thơ Yến Lan gốc chính trên quê hương Bình Định của tôi.(Tôi thật là thiếu sót bỡi tôi lớn lên sau 1975 là tôi 11 tuổi), nhưng tôi không thấy thơ in của nhà thơ Yến Lan? Dù tôi nhớ không lầm năm học 11 hay 12 gì tôi đã được đọc tập thơ của Lệ Thu, sau bìa có ghi là quê Bình Định, tôi mượn tại thư viện Phù Mỹ. Lúc đó tôi vẫn thường mượn đọc những nhà thơ Phụ nữ Việt Nam tuyển tập. Đối với tôi là cô bé ăn thèm hàng, quà vặt và con mọt  sách từ  đó.. Thế rồi tôi lớn lên niềm vui của tuổi trẻ, một tuổi trẻ hồn nhiên thơ ngây không bao giờ tôi quên trong trái tim tôi, nhưng đất bằ...

  Tác giả: Trần Mộng Tú   Vào năm 1954, gia đình tôi mới di cư vào Nam thì nhận được một lá thư của Hồ Dzếnh (thời gian đầu của năm 1954-1955 Bắc-Nam còn nhận được thư).Lúc đó tôi còn bé chưa biết ông là một thi sĩ, Ba tôi nói: Có người đàn ông Trung Hoa muốn lấy thím Phương. Thím Phương của chúng tôi là vợ góa của chú Trần Trung Phương, người có tập Thơ cho học trò Mấy Vần Tươi Sáng, mà từ nhỏ anh chị em chúng tôi đã thuộc lòng nhiều bài trong đó. Khi học ở Tiểu Học được học lại ở trong lớp như những bài Học Thuộc Lòng. Chiều qua trăng ngã xuống hồ Bầy sao nghịch ngợm đổ xô xuống tìm Trên không có mấy con chim Vội vàng đâm bổ đi tìm bóng trăng. (Vội Vàng- TTP)  

  Tác giả: Người Dưng     Luân Hoán làm thơ cho vợ khá nhiều. Chỉ trong tập Thơ Thơm Từ Gốc Rễ Tình, đã có đến 29 bài. Điều đáng nói, sau nhiều năm thành hôn, vợ ông vẫn là người tình ruột của ông. Nếu đọc kỹ thơ ông, chúng ta có thể xác định được điều này thật rõ ràng. Đã có vài người bạn thân của nhà thơ, dựa vào thơ hoặc đời sống thường ngày, để vẽ ra một bà Luân Hoán. Một nhà thơ Phan Ni Tấn (Người bạn đời trong thơ Luân Hoán), một nhà văn Hồ Đình Nghiêm (Tiếng chim). Tôi, một phụ nữ, sau khi đọc thơ, cũng cảm kích muốn viết ít dòng về người đàn bà ruột của nhà thơ, nhưng không trích dẫn một câu thơ nào. Tôi vốn là một bạn đọc thơ Luân Hoán, thỉnh thoảng trích thơ ông đăng trên trang Web của mình, rồi được quen biết qua email. Trong tinh thần văn nghệ, tôi gọi Luân Hoán là anh. Một người anh hơn về tuổi đời cũng như sinh hoạt văn học.

  Tác giả: Trần Kiêm Đoàn     “Đặng Nho và chút duyên văn nghệ Huế trên đất Mỹ” là lý do mà anh Hoàng Ngân Hà gọi tên cho cuộc gặp mặt thân hữu vui đón nhạc sĩ Đặng Nho tại tư thất của anh ở Sacramento, thành phố thủ phủ tiểu bang California hôm “song Tứ” – ngày 4 tháng 4 năm 2017. Nhạc sĩ Đặng Nho là một trong những người hoạt động văn nghệ thuộc hàng cựu trào, vang bóng một thời của thành phố Huế. Với niên kỷ “bát thập cổ lai đa”, nghệ sĩ Đặng Nho xuất hiện trước sự vui mừng và ngạc nhiên của thân hữu. Vui mừng vì anh là một khuôn mặt văn nghệ hiếm hoi của Huế trong số những nghệ sĩ âm nhạc thời danh cùng hay gần thế hệ của anh xuất thân từ Huế hầu hết đã ra đi như: Nguyễn Hữu Ba, Ngô Ganh, Văn Giảng, Ưng Lang, Lê Mộng Nguyên… Đồng thời bên cạnh niềm vui chào đón là sự ngạc nhiên đầy thú vị vì Đặng Nho xuất hiện như một thanh niên phương cường và trẻ trung với trang phục “white jean” và áo thun “hiking” trong buổi đầu xuân trời còn lạnh.

  Tác giả: Hạc Bút Ông ( HahuyenChi )     Có thể nói rằng Ta Về là một bài thơ lớn. Nó chứa đủ mật đắng và lòng kiêu trong từng sợi tóc, từng hơi thở, ở cảnh giới tù đầy và cũng ở bên ngoài rào kẽm gai tâm thức. Thơ bốc lửa ở từng chữ và cũng ở ngoài chữ. Ta Về, 124 giòng cuồng lưu, chẩy miết trong thơ. Nó chế ngự cảm thức người đọc thật dễ dàng. Từ gặp lần thứ nhất, và vĩnh viễn ở cùng ,như một người tình chung thủy. Hôm nay, ngồi đọc lại, ta vẫn còn đầy nguyên cơn sũng nghẹn trong hồn. Từ cái tâm cảnh ngậm ngùi, hào sảng ở kẻ bại binh, mà lòng còn vằng vặc trăng sao trước tan vỡ, mất mát khắp cùng. Tưởng như Ta Về, đã hình thành từng nét trong đầy đọa khổ sai. Ta Về, từ tuyệt vọng chôn chân nơi đáy ngục, thức ngủ với kẻng khua. Ta Về dù đã góc núi vùi thây, đã trăm năm đứt gánh. TA VỀ Tiếng biển rừng nao nức giục Ta về cho kịp độ xuân sang Ta về một bóng trên đường lớn Thơ chẳng ai đề vạt áo phai Sao bỗng nghe đau mềm phế phủ Mười năm đá cũng ngậ...

 Tác giả: Hà Khánh Quân     “làm thơ trường phái Đinh Cường chân thành súc tích dễ thương vô cùng…” (Luân Hoán – Ba Trời Lục Bát) Thơ là môn chơi dễ nhất trong mọi bộ môn sáng tác. Có lẽ gần hầu hết những người sinh hoạt Văn Học Nghệ Thuật, đều khởi đầu bằng vọc qua vần điệu. Chỉ kể trong lãnh vực cầm cọ thành danh, chúng ta gặp được những tên tuổi lộng lẫy: Văn Cao, Tạ Tỵ, Võ Đình, Nghiêu Đề, Trịnh Cung, Đinh Cường, Khánh Trường, Hồ Thành Đức, Thanh Trí… Dĩ nhiên sẽ còn sót, bởi sự quen biết của tôi hạn hẹp. Trong số tên tuổi kể trên, có chừng năm người tôi đã lạm dụng làm đề tài, trong hai cuốn sách Dựa Hơi Bè Bạn trước đây. Nhưng lần đó tôi không níu thơ của họ để lẽo đẽo theo chơi. Hôm nay, tôi chọn một người thân quen đã ra đi, để làm công việc này: Họa sĩ Đinh Cường.   Cũng như ông bạn “ừ thôi, em về…” . Đinh Cường bắt đầu làm thơ từ thập niên 60. Anh được sinh ở Thủ Dầu Một vào năm 1939, sau thời gian trung học ở Petrus-Ký Sài Gòn, anh đến cố đ...

 Tác giả: Huỳnh Kim Quang   Có chàng lãng tử lưu lạc giang hồ từ thuở thiếu thời, bỗng một hôm nghe hung tin người cha già rời bỏ trần gian, lòng bồi hồi nhớ đến lời dặn dò năm xưa của cha, lời rằng, “Dù vui, buồn giữ mãi cái tâm trong.” Chàng lãng tử đó là nhà thơ Nguyễn Hoàng Lãng Du, một trong mười nhà thơ — gồm Bạch Xuân Phẻ, Hàn Long Ẩn, Huyền, Nguyên Lương, Nguyễn Hoàng Lãng Du, Nguyễn Phúc Sông Hương, Nguyễn Thanh Huy, Phan Thanh Cương, Trần Kiêm Đoàn, và Tuệ Lạc — có mặt trong tuyển tập thơ Tâm Trong vừa mới được nhà sách lớn nhất thế giới Amazon phát hành vào trung tuần tháng 12 năm 2015.   Trên đời này, đối với những người con chí hiếu thì có gì linh thiêng và xác thật hơn lời cha dặn! Lời cha dặn là lời chứng của sự trải nghiệm đắng cay, ngọt bùi, thành bại, nên hư, được mất cả một cuộc đời. Tâm Trong là lòng sạch như băng tuyết trên đỉnh cao chót vót, là lòng trong sáng rạng ngời như nhật nguyệt trên tầng không bao la vô tận. Như mặt hồ ...

  Tác giả: Nguyễn Nhật Hùng     + Đọc Nỗi Nhớ và mùa thu trong thơ Quế Anh qua lời bình Kim Đức Mùa thu là mùa của thơ ca, nhạc họa…biết bao thi nhân đã bạc đầu. Mỗi khi nhắc đến mùa thu văn nghệ sĩ và bạn đọc nhớ Tiếng Thu của  Lưu Trọng Lư trong tâm trạng khắc khoải nao lòng. Nhà thơ đã thả những sợi tơ vương vấn trong giai điệu mùa thu với ngôn ngữ xuất thần : Em nghe không mùa thu! Dưới trăng mờ thổn thức Em nghe không rạo rực Hình ảnh kẻ chinh phu Trong lòng người cô phụ Em nghe không rừng thu! Lá thu kêu xào xạc Con nai vàng ngơ ngác Đạp trên lá vàng khô (Tiếng Thu –Lưu Trọng Lư) Hình như mọi lời Bình về bài Tiếng Thu đều phải ngưng đọng trước thế giới thực-mộng trong không gian nhiều chiều, tất cả chỉ quán tưởng theo bức tranh mùa thu. Ngôn ngữ phát xuất từ trái tim mùa thu thổn thức qua tâm hồn tác giả hòa quyện cùng bạn đọc, ngữ cảnh tưởng chừng lạc loài mà rạng rạng ánh trăng thu, thầm thì trong tâm thức bạn đọc đã gần thế kỷ. ...

  Tác Giả : Mộc Miên Thảo     “ Hôm nay thức dậy: cười một cái Bởi lẽ hôm qua khóc thật rồi” (Duy Phạm) * Tuy chỉ đọc trong chừng mực một số bài tiêu biểu tôi có, biết… nhưng chừng như vậy, tôi đủ tìm cho mình một sự đồng cảm lớn ở anh. Những con chữ, câu thơ anh cứ luôn chất chứa một nỗi buồn thấm đẫm, sự cô đơn khôn cùng, những ao ước, luyến lưu, hoài niệm, khắc khoải triền miên về triết lý nhân sinh. Đào sâu hơn trong lớp cấu trúc phong phú, theo “nhiều giai tầng khác nhau của thi pháp” Duy Phạm, tôi có thể tạm cắt ra thành bốn mảng chính: tiếng lòng, sự cô đơn, khắc khoải nhân sinh và, sự tỉnh thức. 1) TIẾNG LÒNG: Thử đến với một trong những lớp cắt đầu tiên, những buồn-vui, khóc-cười… mà tôi tạm gọi “tiếng lòng” rót lại qua ngôn ngữ thi ca. Anh viết: Mới vừa hát khúc đồng dao. Chớp đôi mắt đã hư hao kiếp người. Sao phải khóc, sao lại cười? Bởi trong hạnh-ngộ ẩn lời biệt ly. (“Khóc Cười”)

  Tác giả: Kim Đức     Tháng mười – tháng của vị ngọt mùa thu. Qui nhơn thỉnh thoảng có những cơn mưa chiều nhưng không đủ để làm trôi đi nỗi nhớ. Nhớ cánh diều bay chấp chới; nhớ tà áo trắng sân trường; nhớ những buổi chiều bắt đầu từ một cơn mưa và chờ đợi nhau; nhớ khói thuốc lãng đãng một thời đã đưa ta đến vùng trời bình yên, hạnh phúc ….và nhớ cả những ngày tháng vô tình bỏ mặc mình ta…mưa mùa thu sao gợi nhớ đủ điều, chợt nhớ đến “ cơn mưa chiều ” của nhà thơ Quế Anh mà tôi đã đọc trên trang Hương Xưa: Phố quê chiều nổi cơn mưa em đi, dẫu biết đang vừa qua mây vươn tay vuốt vạt tóc bay giọt mưa thấm ướt vai gầy buồn tênh (Cơn mưa chiều) 

  Tác giả: Trần Thị Hiếu Thảo        https://www.youtube.com/watch?v=NObAzDSHuLA Hàn Mặc Tử Nhạc Trần Thiện Thanh Trình bày : Lệ Quyên Hàn Mặc Tử là một nhà thơ kiệt xuất đã được báo chí, giới phê bình văn học  công nhận trong nữa thế kỷ qua, thế nhưng không phải là không thiếu những kẻ chê bai không đồng ý… Và cũng chính thế mà Chế Lan Viên phải viết rằng: “Trước không có ai, sau không có ai, Hàn Mặc Tử như một ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình”. Đó là một lời khẳng định lớn lao ưu việt về sự sáng tạo trong thơ của Hàn Mặc Tử. Vốn là người yêu thích thơ Hàn Mặc Tử từ thuở bé, tôi có thể trang trải và tâm sự cùng các bạn. . Từ khi còn nhỏ, tôi thích những câu chuyện cổ tích thần kỳ của Việt Nam. Rồi nghìn lẻ một đêm của Ả Rập, truyện Trung Quốc, truyện cổ tích Campuchia với những huyền thoại lạ lẫm, tôi rất ưa chuộng… Đồng hành niềm đam mê trên, tôi yêu chuộng âm nhạc, điện ảnh, cải lương… ...

 Tác Giả Lâm Cẩm Ái     Đôi giòng giới thiệu… Là thân hữu của Hương Xưa chắc hẳn chúng ta không xa lạ gì với những vần thơ của Lâm Cẩm Ái và Trần Thị Cổ Tích. Nếu thơ Lâm Cẩm Ái sâu lắng, chất chứa những nỗi niềm thầm kín lắng đọng, sâu thẳm từ tận đáy tâm hồn về tình yêu và thân phận thì thơ của Trần Thị Cổ Tích cũng kỳ bí, huyền diệu đầy bí ẩn với ý tưởng và ngôn ngữ diệu kỳ!     Hôm nay chúng tôi không có ý muốn so sánh và phân tích thơ của Lâm Cẩm Ái và Trần Thị Cổ Tích mà chúng tôi xem như những viên ngọc còn ẩn mình dưới những lớp trầm tích nguyên sơ! Chúng tôi chỉ muốn giới thiệu một bài viết của một nhà thơ cảm nhận về một nhà thơ. Vâng, Lâm Cẩm Ái viết về thơ Trần Thị Cổ Tích. Khi một nhà phê bình viết về một nhà thơ thì có lẽ là chuyện bình thường! Còn khi một nhà thơ viết về một nhà thơ thì chắc hẳn sẽ cho chúng ta nhiều điều thú vị. Thú vị ở chỗ là những lời bình của cô viết hay như thơ và đẹp như mơ, bàng bạc trong bài viết b...

  Tác giả: Kim Đức     Kính tặng sinh nhật anh Lê Trọng Minh Kha Chiều nay, nhóm nữ Hương Xưa chúng tôi rủ nhau đi ăn bánh xèo tôm nhảy ở Gia Vỹ rồi kéo nhau ra biển ngắm trăng non, cũng là để mừng sinh nhật admin Lê Trọng Minh Kha sắp đến. Trăng hôm nay non bởi trăng của mồng sáu, tôi chợt nhớ đến ca dao: “…… Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/…….” Biển hôm nay mới đầu hôm còn lặng gió, sóng dịu êm, không cồn cào như nỗi nhớ. Trên nền trời lấp lánh những vì sao là những đám mây màu xám trắng, lúc ẩn hiện, lúc đổi thay như một lẽ vô thường, trăng mồng sáu – ánh trăng lưỡi liềm mong manh như một kiếp người….. nhưng biển thì không bao giờ cạn, như tình yêu đầy mãi chẳng chịu vơi:   Em vẫn biết biển không bao giờ cạn Như tình em sẽ mãi mãi không vơi Như những cánh hải âu vẫn bay ở biển khơi Và trở về trên vùng trời kỷ niệm (*)  

 Tác giả: Nguyễn Đoan Tuyết     Xin tặng tất cả những ai yêu “Văn hóa cà phê” ​ Ở Phố núi Pleiku, không biết từ bao giờ, hẹn gặp nhau tại quán cà phê để trò chuyện, tâm tình, đôi khi còn để bàn bạc, giải quyết công việc v.v…đã trở thành một thói quen. Tùy vào mục đích của cuộc hẹn mà chọn một nơi đến phù hợp hoặc có khi cũng chỉ do sở thích của từng người . Nói đến tên gọi để phân biệt quán này với quán kia, là cả một chuyện thú vị. Có lẽ không có loại quán xá nào mà tên quán có lắm sắc thái cảm xúc, nên thơ và lãng mạn như quán cà phê. Từ trước năm 75, ở Pleiku có các quán nổi tiếng một thời như Dinh Điền, Văn, Băng, Nhớ, Thương ( không biết Nhớ hay Thương ra đời trước) riêng Bắc Hương vừa bán cả kem ly rất ngon. Mỗi quán thường có một cô chủ rất duyên và rất xinh. Riêng quán Tay Trái do nhà thơ Kim Tuấn lập ra để làm nơi gặp gỡ giao lưu với văn nghệ sĩ Phố núi thời ấy. Trong số đó còn trụ lại được đến bây giờ chỉ còn có Thu Hà ( vừa là nhà sản xuất...

  Tác giả: Tâm Thường Định    Mắt Biếc Trong Thơ Tuệ Sỹ The Sound Of Silence Tác giả Paul Simon Various Artists Hòa Tấu https://www.youtube.com/watch?v=ZB1cDLc31No Thầy Tuệ Sỹ là một vị danh Tăng, một thạch trụ già lam, vị tu sĩ uyên bác mà cả hàng triệu người trên thế giới biết đến. Hồn thơ và sắc thái của Tuệ Sỹ vốn thanh tao và giải thoát, vốn lai láng và cao siêu—đã và đang làm nhiều người say mê, học hỏi và thả hồn mình trong nguồn suối từ miên viễn này. Khi đọc thơ Tuệ Sỹ, chúng ta có thể cảm nhận được sự hoàn mỹ và siêu việt của văn chương Việt Nam, ở đó là một bể học vô tận và sự đắc đạo của Người. Thơ Tuệ Sỹ tao nhã, giải thoát, và đầy chất liệu Bi-Trí-Dũng. Thơ ông có khi oai hùng, có khi ngậm ngùi, có khi lãng mạn, nhưng điểm chung là có cả niềm tin yêu, ước mơ và hy vọng. Cõi thơ Tuệ Sỹ thuộc loại độc nhất vô nhị , rất lạ thường, nhiều tư tưởng, thi ảnh (imagery), đầy thiền quán, và sâu thăm thẳm. Cõi bất nhị ấy, chúng ta chỉ có thể cảm nhận b...

  Tác giả: Phạm Xuân Nguyên     Tôi gặp Trương Văn Dân khoảng dăm năm trước. Một phóng viên báo Đại Đoàn Kết giữ mục Nhịp cầu liên hệ với người Việt Nam ở nước ngoài gọi điện bảo tôi là có một cộng tác viên của báo ở Italia thường về nước, anh có viết văn, nên muốn giới thiệu với tôi để làm quen và giao lưu. Thế là tôi gặp anh Dân, hình như buổi gặp đầu tiên ở quán nước cạnh Viện Văn học cơ quan tôi trên phố Lý Thái Tổ (Hà Nội). Ấn tượng ban đầu anh Dân gây cho tôi là con người anh chất phác và đôn hậu. Cái chất người đó của anh hiển hiện tự nhiên ở dáng vẻ bên ngoài và ở cách trò chuyện. Sau này còn gặp nhau nhiều lần, khi một mình anh, khi có cả chị vợ anh người Italia, tôi càng thấy sự chất phác và đôn hậu đậm rõ ở anh Dân. Sống ở nước ngoài hơn ba mươi năm có lẻ, mà lại là ở những trung tâm văn hóa lớn của châu Âu, nhưng hình như cái chất dân quê ở người chuyên gia hóa dược đã qua tuổi tri thiên mệnh này chẳng hề phai nhạt, vơi giảm. Quen nhau rồi, mỗi l...

 TÁC GIẢ: Thu Thủy     Đôi lời giới thiệu__________________________________________ Trần Kim Loan, một nhà thơ nữ và cũng là một khuôn mặt quen thuộc, xinh đẹp  và dễ thương của Hương Xưa. Cô cũng là người của BBT Hương Xưa. Đã gần hai năm nay bạn đọc thấy vắng những vần thơ của cô, những vần thơ tình ngọt ngào, đam mê và cháy bỏng! Mọi người đều tự hỏi tại sao? Và có lẽ Thu Thủy – một admin của Hương Xưa, đã từ lâu không đọc được thơ của TKL nên đã thấy nhớ những vần thơ của cô chăng?“ Tình Thơ trong thơ Trần Kim Loan”, một bài cảm nhận thật hay, thật dễ thương và rất sâu sắc như đi vào tận những ngỏ ngách sâu kín của tâm hồn nhà thơ nữ này. “Trái tim có lý lẽ riêng của nó mà lý trí không làm sao hiểu được” (Le coeur a des raisons que la raison ne connait pas), xin mời quí độc giả thưởng thức bài viết của Thu Thủy để hiểu, để thông cảm và yêu mến “cái lý lẽ riêng của trái tim Trần Kim Loan”cũng như con người của cô. lêtrọngminhkha Tình Thơ trong thơ ...

  Tác giả: Lê Công Dzũng     ĐÔI LỜI GIỚI THIỆU CỦA BBT HƯƠNG XƯA. Ban Biên Tập Hương Xưa nhận được tác phẩm kết hợp Xuân Dậy Thì, tranh và thơ của chị Xuân Thi ở California, bài cảm nhận của anh Lê Công Dzũng cùng kết hợp với ngón đàn độc tấu Gái Xuân của nhạc sĩ Ngô Tín từ lâu, có lẽ cũng đã gần hai tháng. Sự kết hợp này được dàn dựng và đạo diễn của một người không có tên ở đây, nhưng anh là nhân vật chính đã phối hợp và khích lệ mọi người để làm nên tác phẩm chung này: nhà thơ Nguyễn Hoàng Lãng Du. Như thế chúng xin chân thành cám ơn chị Xuân Thi, anh Ngô Tín, anh Lê Công Dzũng cùng anh Nguyễn Hoàng Lãng Du đã phối hợp để đóng góp vào tác phẩm Xuân Dậy Thì, thơ và tranh của chị Xuân Thi. Hương Xưa đã để dành tác phẩm này cho đến hôm nay mới đăng như là một món quà đặc biệt tặng chị Xuân Thi nhân ngày sinh nhật. Xin chúc mừng sinh nhật chị Xuân Thi và cám ơn tất cả. Xin mời quí thân hữu thưởng lãm tác phẩm kết hợp này. Bài thơ cũng đã được chính chị Xuân ...